Τετάρτη, 31 Αυγούστου 2011

ΤΑ ΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Τον παλιό καλό καιρό, πριν εμφανιστεί η Πετρούλα για να μας ενημερώνει για τον καιρό, οι άνθρωποι ήταν εξαρτημένοι από τις διαθέσεις του καιρού. Σχεδόν τα πάντα στις τότε κοινωνίες εξαρτώταν από την όψη των καιρικών συνθηκών και ήταν θέμα επιβίωσης η έγκαιρη πρόβλεψη της πορείας του καιρού.
Ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό ήταν η παρατήρηση της φύσης, και εμπειρικά η εξαγωγή κάποιων συμπερασμάτων.


Με αυτόν τον τρόπο, οι άνθρωποι ανάλογα την γεωγραφική περιοχή όπου έμεναν, είχαν φτάσει σε ένα πολύ καλό σημείο βραχείας πρόβλεψης του καιρού. Δηλαδή τα διάφορα σημάδια που είχαν εντοπίσει, στην φύση τους μαρτυρούσαν αν θα βρέξει σύντομα, αν θα έχει πολύ ζεστές μέρες, αν θα έχει δυνατούς ανέμους κτλ...

Τα σημάδια αυτά μπορεί να ήταν ένα συννεφάκι σε συγκεκριμένο σημείο του ορίζοντα, η συμπεριφορά κάποιων ζώων, η συμπεριφορά κάποιων δέντρων, τέτοιου είδους πράγματα δηλαδή τα οποία καθόριζαν την συμπεριφορά του καιρού για τις επόμενες ώρες ή ημέρες.
Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό για έναν παραγωγό ο οποίος για παράδειγμα θα ήθελε να σπείρει τα χωράφια του και θα έπρεπε να έχει πρόβλεψη μεγαλύτερη από λίγες ώρες ή ημέρες σχετικά με τις βροχοπτώσεις...

'Έτσι η παρατηρητικότητα και η καθημερινή επαφή των ανθρώπων με την φύση και τα φυσικά φαινόμενα, οδήγησε τους ανθρώπους σε κάποια συμπεράσματα σχετικά με την πρόγνωση του καιρού.
Τα συμπεράσματα αυτά ονομάστηκαν "μερομήνια", διότι παρατηρούσαν κάποιες "μέρες" και γνώριζαν των καιρό κάποιων "μηνών".

Η παρατήρηση των ημερών και τα συμπεράσματα που βγαίνουν διαφέρουν από τόπο σε τόπο. Δεν υπάρχει δηλαδή κάποιο πρότυπο για να ακολουθήσει κάποιος. Οπότε η κάθε περιοχή της Ελλάδας έχει τα δικά της μερομήνια και το δικό της τρόπο παρακολούθησης τους. Επίσης στην ίδια περιοχή μπορεί να υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι να τα παρακολουθεί κάποιος, διαφορετικές τεχνικές δηλαδή.
Λογικό είναι να υπάρχουν αυτές οι διαφορές όχι μόνο από περιοχή σε περιοχή αλλά και από άνθρωπο σε άνθρωπο στην ίδια περιοχή, αφού δεν είναι επιστημονικές μετρήσεις αλλά λαϊκές πρακτικές μέσα που γεννήθηκαν εμπειρικά από αγρότες, κτηνοτρόφους γενικά τους ανθρώπους της υπαίθρου, οι οποίοι έπρεπε να επιβιώσουν...


Αμέσως παρακάτω θα σας παρουσιάσω τον τρόπο που παρατηρούσε τα μερομήνια ο προ-παππούς (Φαραντάκης Πέτρος) έτσι όπως τον δίδαξε στον παπά Γιάννη Κολοκοτρώνη και αυτός με την σειρά του μου τα εξήγησε πριν από χρόνια όμως.
Επίσης εγώ είμαι κακός μαθητής και κάποια πράγματα συν το χρόνο τα έχω ξεχάσει, αλλά πάνω κάτω μια ιδέα μπορείτε να πάρετε της συγκεκριμένης τεχνικής.
Είναι μια πολύ απλή τεχνική ίσως από τα ποιο εύκολα μερομήνια που θα συναντήσει κάποιος, αν και όπως προανέφερα κάποιες επιμέρους αναλύσεις και παρατηρήσεις δυστυχώς τις έχω ξεχάσει...:(

Ξεκινώντας

Η παρατήρηση αρχίζει 12:00 πμ την πρώτη Αυγούστου κάθε χρόνο και μέχρι να ολοκληρωθεί το 24ωρο τα φαινόμενα αφορούν τον πρώτο μήνα του έτους δηλαδή τον Γενάρη.
Οπότε από τις 12:00 πμ μέχρι τις 12:00 μμ της πρώτης Αυγούστου μαθαίνουμε τον καιρό που θα έχει ο Γενάρης της καινούριας χρονιά, μετά ο Φλεβάρης, ο Μάρτης κτλ..
Αυτή η σειρά όπως καταλαβαίνετε θα κρατήσει μέχρι 12 Αυγούστου και ώρα 12:00 μμ όπου τελειώνει ο δωδέκατος μήνας που είναι ο Δεκέμβρης.


12:01 όμως ξημέρωμα 13 Αυγούστου αρχίζουμε πάλι από την αρχή το μέτρημα. Αυτήν την φορά όμως οι μήνες αλλάζουν κάθε 12 ώρες. Δηλαδή από 12:00 το βράδυ μέχρι 12:00 μεσημέρι είναι ο Γενάρης, από 12:00 μεσημέρι της ίδια μέρα μέχρι 12:00 το βράδυ ο Φλεβάρης και μετά πάλι αλλάζει ο μήνας μέχρι το μεσημέρι και γίνετε Μάρτης, έπειτα Απρίλης κτλ...

Αυτή η μέτρηση όπως καταλαβαίνετε κρατάει 6 ημέρες οπότε 18 Αυγούστου στο ξημέρωμα της 19 Αυγούστου τελειώνει η εποχή παρατήρησης. Και αρχίζει η μελέτη των παρατηρήσεων μας.
Αφού λοιπόν έχουμε γράψει σε ένα τετράδιο για κάθε ημέρα και για κάθε ώρα της ημέρας τα απαραίτητα στοιχεία πρέπει να κάνουμε την πρόγνωση του καιρού της επόμενης χρονιάς.


Ποια είναι όμως τα στοιχεία που θα πρέπει να παρατηρεί κάποιος:

 Άνεμος 
  • κατεύθυνση 
  • ένταση

Θερμοκρασία 
  • υγρασία 
  • παγωνιά 
  • καύσωνας

Γενική εικόνα ημέρας 
  • ηλιοφάνεια 
  • χιονόπτωση 
  • βροχή

Αυτά τα φαινόμενα οφείλει να παρατηρεί ο "μετεωρολόγος" και στις 2 φάσεις, δηλαδή από 1-12 Αυγούστου και από 13-18 Αυγούστου και να τα σημειώνει σε ένα χαρτί. Έπειτα τα διασταυρώνει κάθε μήνα ξεχωριστά και όπου ταιριάζουν 100% μπορεί να γνωρίζει ακριβώς τον καιρό που θα υπάρχει τον συγκεκριμένο μήνα, όπου υπάρχουν διαφορές βγάζει τον μέσο όρο.

Τι σημαίνει το κάθε φαινόμενο
Το κάθε φαινόμενο χοντρά χοντρά σημαίνει το αντίθετο του. Δηλαδή αν μια μέρα φυσάει και βρέχει πολύ, τότε τον αντίστοιχο μήνα θα έχουμε καύσωνα και άπνοια.

Μερικά παραδείγματα για να καταλάβουμε καλύτερα:
την 1 Αυγούστου 12:00πμ έχουμε γράψει στο χαρτί μας ότι είχαμε άπνοια, ήταν μια πολύ ζεστή βραδιά και ο ουρανός δεν είχε κανένα σύννεφο.
Ενώ στις 13 Αυγούστου 12:00πμ στην δεύτερη φάση (το λεγόμενο δίπλωμα), τα στοιχεία που έχουμε καταγράψει είναι:
τα ίδια σύν ένα πολύ ελαφρύ νότιο άνεμο που υπήρχε εκείνη την στιγμή.
Το συμπέρασμα που πρέπει να εξάγουμε είναι ότι:
Την 1 Γενάρη της χρονιάς που θα έρθει θα έχουμε:
Βόρειο άνεμο πολύ δυνατής έντασης, κρύο πάρα πολύ και με μεγάλες πιθανότητες για εκτεταμένη χιονόπτωση.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι :
7 Αυγούστου 01:00μμ
Δυνατό μελτέμι από βόρια κατεύθυνση, αραιή συννεφιά, δροσερή μέρα χωρίς ζέστη.
Και στο δίπλωμα (16 Αυγούστου) 6-7 ώρα το πρωί είχαμε πολύ υγρασία.
Το συμπέρασμα είναι ότι στα μέσα του επόμενου Αυγούστου (11-15) θα έχουμε μεγάλο καύσωνα, ξηρή μέρα με άπνοια ή πολύ αδύναμους νότιους ανέμους.

Σε γενικές γραμμές δηλαδή ισχύει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που υπάρχει την στιγμή που γίνετε η μέτρηση.

κρύο=ζέστη
άπνοια=δυνατός άνεμος
υγρασία=ξηρή ημέρα
βόρειος=νότιος

κτλ...

Κάπως έτσι ήταν τα μερομήνια που είχαν ανακαλύψει οι άνθρωποι για να μπορούν να έχουν ένα μπούσουλα σχετικά με τα μελλοντικά καιρικά φαινόμενα. Τα μερομήνια είναι διαφορετικά φυσικά από τόπο σε τόπο και από άνθρωπο σε άνθρωπο. 

Υπάρχουν πολύ πιο δύσκολα και πιο "μελετημένα", εγώ απλά κατέγραψα αυτά που χρησιμοποιούσαν στο χωριό μου, τα οποία από ότι λένε οι παλαιοί δεν έπεφταν έξω. Οι επιστήμονες φυσικά ποτέ δεν παραδέχτηκαν τέτοιου είδους προγνώσεις, αλλά νομίζω ότι άσχετα αν είναι σωστά ή λάθος σαν μετεωρολογικά εργαλεία τα μερομήνια είναι μέρος της λαϊκής μας παράδοσης και πρέπει να καταγράφονται τουλάχιστον σαν τέτοια.

Δεν ξέρω αν κάποιος θα έχει την διάθεση και τον χρόνο να ασχοληθεί ποτέ με αυτά Αυγουστιάτικα εν μέσω διακοπών...
Αν κάποιος θελήσει να ασχοληθεί και να ξενυχτήσει για να καταγράψει τα φαινόμενα έστω και για πλάκα, να δει αν βγούνε αυτά αυτά που λένε να θυμάται 2 πράγματα.

1) Υποτίθεται ισχύουν για τον τόπο που παρατηρούμε το φαινόμενο. Δηλαδή δεν θα ήμαστε διακοπές στην Σκόπελο και θα περιμένουμε να βγούνε τα μερομήνια που καταγράψαμε στα Τρίκαλα :)
2) Τα μερομήνια όταν βγήκαν το ημερολόγιο πήγαινε πίσω 13 μέρες.
Δηλαδή το μέτρημα δεν ξεκινάει 1η Αυγούστου αλλά 13 Αυγούστου, οπότε όλα μετατίθενται 13 ημέρες πίσω...
Για τα μερομήνια 1η Αυγούστου είναι η 13 Αυγούστου...




ΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 2011-2012


(Ανατολική Στερεά, Αττική, Εύβοια, Σποράδες, Βόρειες Κυκλάδες)

Σεπτέμβριος  2011
Αρκετές βροχές και αστάθειες έντονες, κατά διαστήματα, προβλέπονται κυρίως στο δεύτερο μισό του μήνα και θερμοκρασίες  χαμηλές  για την εποχή. Το τελευταίο δε δεκαήμερο του μήνα θα χει και  κακοκαιρίες,  που θα θυμίζουν λίγο από χειμώνα με περαιτέρω πτώση της θερμοκρασίας και αρκετές καταιγίδες.
Οκτώβριος 2011
Το σκηνικό του προηγούμενου μήνα, με τις αστάθειες και τις βροχές, φαίνεται να συνεχίζεται και τις πρώτες μέρες αυτού του μήνα και μάλιστα απ της 4-8/10 υπάρχουν ενδείξεις για έντονη κακοκαιρία. Βελτίωση του καιρού αναμένεται για τη συνέχεια και για αρκετό χρονικό διάστημα. Εξαίρεση στη καλοκαιρία αποτελεί το διάστημα 20-22 περίπου του μήνα και 25-26,  όπου θα χούμε κάποιες βροχές και ίσως καταιγίδες.
Νοέμβριος 2011
Με βροχές και υγρασίες, κατά διαστήματα, ξεκινά ο μήνας, αλλά παρόλα αυτά φαίνεται  να σταματούν μέσα στη πρώτη βδομάδα του μήνα. Έτσι, με καλοκαιρία γενικά χωρίς κάτι το αξιόλογο φαίνεται να κυλά το περισσότερο διάστημα αυτού του μήνα, με αρκετή ζέστη και έντονες υγρασίες. Μεταβολή του καιρού αναμένεται στο τελευταίο πενθήμερο του μήνα, με απότομη πτώση της θερμοκρασίας, βροχές και χιόνια στα ορεινά.
Δεκέμβριος 2011
Ο μήνας ξεκινά με βροχές και χειμερινό μοτίβο γενικά, χωρίς να λείπουν και τα χιόνια κυρίως στα ορεινά  Έτσι φαίνεται να είναι όλο το πρώτο δεκαήμερο του μήνα, με κάποια μικρά διαστήματα βελτίωσης ενδιάμεσα. Καλοκαιρία γενικά χωρίς κάτι αξιόλογο όλο το δεύτερο δεκαήμερο του, με αυξημένη θερμοκρασία. Αλλαγή του καιρού το τρίτο δεκαήμερο, με βροχές αρκετές και καταιγίδες. Σταδιακά το τελευταίο πενθήμερο του μήνα ο καιρός επιδεινώνεται περαιτέρω, με πτώση της θερμοκρασίας, βροχές στα πεδινά και χιονοπτώσεις στα ορεινά και όχι μόνο.
Ιανουάριος 2012
Στο ίδιο μοτίβο καιρικά ξεκινά και το νέο έτος, με κακοκαιρία και αρκετά χιόνια στα ορεινά και ημιορεινά. Βελτίωση του καιρού αναμένεται περί της 4 του μήνα. Από εκεί και πέρα  μεγάλο διάστημα του μήνα θα κυλήσει  με κάποιες λίγες βροχές και άνοδο της θερμοκρασίας κι έτσι θα φθάσουμε έως το τελευταίο περίπου δεκαήμερο του μήνα, χωρίς ο καιρός να φαίνεται να έχει αξιοσημείωτες κακοκαιρίες. Αλλαγή του καιρού αναμένεται το τελευταίο δεκαήμερο, με κακοκαιρίες κατά διαστήματα, μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας και τα χιόνια κατά περιόδους  να φθάνουν μέχρι και τις πεδινές περιοχές της ανατολικής Ελλάδας. Πιθανότερες ημερομηνίες χιονόπτωσης στα πεδινά 23-24/1 και 31/1.
Φεβρουάριος 2012
Με κακοκαιρία και χιόνια κάνει την είσοδο του ο Φλεβάρης κι έτσι την πρώτη και δεύτερη μέρα του μήνα θα έχουμε ισχυρή κακοκαιρία με θυελλώδεις βοριάδες και χιόνια. Από της 3/2 περίπου και για διάστημα 10 ημερών φαίνεται να είναι ήπιος ο καιρός γενικά χωρίς κάτι αξιόλογο. Το πιο ενδιαφέρον διάστημα του χειμώνα ξεκινά περί της 15/2 και για όλο το υπόλοιπο του μήνα ο καιρός θα είναι  άκρως χειμωνιάτικος, με αλλεπάλληλες κακοκαιρίες να διαδέχονται η μία την άλλη, δίνοντας ισχυρές  βροχές, αλλά και ισχυρές χιονοπτώσεις ακόμη και στα παραθαλάσσια της ανατολικής χώρας, κατά περιόδους.
Μάρτιος 2012
Χειμωνιάτικος ο καιρός το πρώτο πενθήμερο  και αυτού του μήνα, με βροχές και χιόνια ακόμη και σε πεδινές περιοχές. Βελτίωση του καιρού στη συνέχεια για διάστημα περίπου μιας βδομάδας, αλλά νέα επιδείνωση, με κρύα βροχές και χιόνια, από της 12-14 περίπου του μήνα. Βελτίωση εν συνεχεία του καιρού σε γενικές γραμμές. Χειμωνιάτικη αναμένεται η τελευταία βδομάδα του Μάρτη με πολλές βροχές, και χιόνια ακόμη και σε ημιορεινές περιοχές της ανατολικής Ελλάδας .
Απρίλιος 2012
Βελτίωση του καιρού με το ξεκίνημα σχεδόν Απρίλη. Έτσι, από τις πρώτες κιόλας μέρες του, ο καιρός θα βελτιωθεί σημαντικά και η θερμοκρασία θα αρχίσει να ανεβαίνει. Με σχετικά ήπιες συνθήκες θα κυλήσει μεγάλο διάστημα του μήνα αυτού. Κατά το τελευταίο όμως 10ήμερο, ο καιρός θα γίνει άστατος με αρκετές βροχές, πτώση της θερμοκρασίας και χιόνια στα ορεινά
Μάιος 2012
Με άστατο καιρό κατά περιόδους, με βροχές και καταιγίδες φαίνεται να ξεκινά ο μήνας αυτός, γρήγορα όμως ο καιρός θα αρχίσει να βελτιώνεται και η θερμοκρασία να ανεβαίνει σταδιακά. Εν συνεχεία, και από τα μέσα  περίπου του μήνα, ο καιρός θα καταστεί και πάλι άστατος, αρκετά βροχερός, με πτώση της θερμοκρασίας και με αυτές τις καιρικές συνθήκες θα περάσει όλο το δεύτερο μισό του μήνα αυτού.
Ιούνιος 2012
Αρκετά ζεστός ο μήνας αυτός το πρώτο εικοσαήμερό του, με καλοκαιρινές θερμοκρασίες. Αλλαγή με αστάθειες βροχές αλλά και ενίσχυση των βοριάδων το τελευταίο δεκαήμερο του μήνα.
Ιούλιος 2012
Με αρκετά μελτέμια κατά περιόδους ισχυρά και με θερμοκρασίες δροσερές για την εποχή θα ξεκινήσει ο μήνας κι έτσι θα κυλήσει η πρώτη του βδομάδα. Στη συνέχεια, ο καιρός αναμένεται να είναι αρκετά ζεστός μέχρι και τη τελευταία βδομάδα, όπου και πάλι θα έχουμε μελτέμια και σχετική δροσιά .
Αύγουστός 2012
Με μελτέμια αλλά και αστάθειες αρκετά έντονες ξεκινά ο μήνας. Τα μελτέμια φαίνεται να είναι το κύριο χαρακτηριστικό του μήνα αυτού και ειδικά το τελευταίο του δεκαήμερο αναμένεται να είναι έντονα και με αρκετή δροσιά.
ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Η παρατήρηση των σημαδιών του καιρού έγινε το διάστημα 14-25/8/2011, από τα Νέα Στύρα Ευβοίας  και η πρόβλεψη του καιρού αφορά τις εξής περιοχές : Ανατολική Στερεά, Αττική, Εύβοια, Σποράδες, Βόρειες Κυκλάδες.
2. Πρέπει να τονιστεί ότι η παρατήρηση γίνεται πάνω σε καιρικά σημάδια (κυρίως άνεμος, σύννεφα, βροχή, θολούρα, υγρασία και οποιαδήποτε έκφραση αυτών), ενώ ως συμπλήρωμα στις κακοκαιρίες – για την δυναμική τους ή όχι – υπολογίζονται, στο μέτρο του δυνατού και οι φάσεις της σελήνης, που πιθανόν να είναι παράγοντας ενίσχυσής τους.
3. Να τονίσουμε ότι η παρατήρηση των μερομηνιών, που είναι η πρακτική μέθοδος πρόγνωσης του καιρού και πραγματοποιείται από κάποιυς ανθρώπους της υπαίθρου εδώ και χιλιάδες χρόνια, έχει ως πρωταρχικό σκοπό να δώσει την γενική τάση του καιρού που θα επικρατήσει για το χρονικό διάστημα που ξεκινάει από την παρατήρηση των φαινομένων και ολοκληρώνεται σε 12 μήνες.
 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΜΕΡΟΜΗΝΙΩΝ: Δημήτρης Τσούλης





Πως διαβάζουμε τα "Μερομήνια"

Οι άνθρωποι της υπαίθρου διατήρησαν από γενιά σε γενιά και για χιλιάδες χρόνια την πρακτική γνώση της μελέτης και πρόγνωσης του καιρού. Εξετάζοντας συστηματικά κάποια φυσικά φαινόμενα ή «σημάδια» στον ουρανό, μπορούσαν να μαντέψουν ή να «δουν» τα μερομήνια, δηλαδή ν’ αποκωδικοποιήσουν τον καιρό ολόκληρου του επόμενου έτους, αρχής γενομένης από την εμφάνιση του ένατου φεγγαριού μέχρι και το χάσιμο του επόμενου ογδόου (μετρώντας πάντα τα φεγγάρια από την αρχή του εκάστοτε έτους).

Αυτοί ήσαν συνήθως άνθρωποι της υπαίθρου, της θάλασσας και οι ιδίως οι μοναχοί, οι οποίοι καθώς φαίνεται είχαν αφιερώσει αρκετό μέρος της ζωής τους, στην σπουδή και την παρατήρηση του σύμπαντος, με τον τρόπο που διέθετε έκαστος αλλά και με την βοήθεια των καιρικών φαινομένων. Οι αποκλίσεις που υπάρχουν τόσο στα παρατηρούμενα σημάδια, όσο και στις ημέρες κατά τις οποίες γίνονται οι παρατηρήσεις μπορούν να δικαιολογηθούν από τις διάφορες, εδαφολογικές και τις κλιματολογικές συνθήκες του κάθε τόπου.
Μερομήνια ονομάζει ο λαός τις δώδεκα (12) πρώτες ημέρες του ογδόου φεγγαριού του έτους. Παρατηρώντας τα καιρικά φαινόμενα αυτών των πρώτων ημερών της, οι άνθρωποι μάντευαν την καιρική κατάσταση των επόμενων δώδεκα (12) στην αρχή φεγγαριών και αργότερα μηνών. Μερομήνια ονομάζονται οι μέρες που γίνεται η πρόβλεψη, από τις λέξεις «μέρα και μήνας» γιατί σε κάθε μέρα απ’ αυτές, αντιστοιχεί ένα πλήρες κύκλος του φεγγαριού (γιόμιση και χάση) ή ένας μήνας. Κατά τον Ν. Πολίτη τα μερομήνια ήταν λείψανα αρχαίων προγνωστικών του καιρού, που έχουν άμεση σχέση με αστρολογικές παρατηρήσεις. Επειδή ο Αύγουστος θεωρείται η αρχή του Χειμώνα, γι’ αυτό στο μήνα αυτό εντοπιζόταν η πρόγνωση του καιρού. (Γαλανίδου- Μπαλφούσια Έλσα, μν. Έργο, σελ 192)



Σπουδή των Μερομήνιων (παλαιάγκραβούρα)

Τα μερομήνια δεν περιγράφονται, είναι θέμα γνώσης και πρακτικής και όχι θεωρίας. Είναι υπόθεση πείρας και αντίληψης που χρήζει μιας ιδιαίτερης προσοχής. Μπορεί αρκετοί άνθρωποι να παρατηρούν το ίδιο πράγμα αλλά να έχουν διαφορετικές αντιλήψεις και οι προβλέψεις τους να μην ταυτίζονται. Η διαφορά δεν θα είναι ακραία, μα η πρόβλεψη του καθενός μπορεί να μη συμπέσει ως προς την ένταση του φαινομένου. Είναι κατάλοιπο παλαιών αστρολογικών αντιλήψεων που απόκτησε ο άνθρωπος εξετάζοντας τα καιρικά φαινόμενα με βάση τ’ άστρα. Πίστευαν ότι μπορούσαν να μαντέψουν τον καιρό που θα έχει κάθε μήνας αν εξέταζαν τις πρώτες τρεις ή εξι ή δώδεκα μέρες των μηνών Ιουλίου ή Αυγούστου κατ’ άλλους του Μαρτίου ή Ιανουαρίου. Τα Μερομήνια (Μήνας+ημέρα) είναι γνωστά και ως Μηναλλάγια (Μήνας+αλλαγή). Σε άλλες περιοχές της χώρας μας είναι γνωστά ως Μεραμήνια, Μηνολόγια, Καταμήνια, Νερομήνια, Κεφαλομήνια, Καταμηνάτα, Αλλαξομήνια, Προφάνερα ή Φανερά, Λογομήνια, Δρίμες, Δρίματα κ.λπ.
Πιστεύεται ότι ο Θεός έδωσε τα μερομήνια σαν σημάδια του καιρού και εμφύτευσε νου και γνώση στους ανθρώπους και τους βοήθησε να μπορούν να τα διαβάζουν ώστε να προγραμματίζουν και να σχεδιάζουν για το επόμενο καλλιεργητικό έτος. Αν αναλογιστούμε ότι ένα μήνα περίπου μετά τα μερομήνια, άρχιζε το έτος της σποράς. Γνωρίζουμε ότι οι ενοίκια των αγρών άρχιζαν του Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου Ύψωση του Τιμίου Σταυρού εκάστοτε έτους), δηλαδή η καλλιεργητική περίοδος άρχιζε και τέλειωνε αυτή την ημερομηνία. Εφόσον παρατηρούσαν τα μερομήνια, στην διάρκεια του ενός μηνός περίπου σχεδίαζαν τις εργασίες τους, ανάλογα με τον καιρό που πρόβλεπαν και ανέμεναν.
Τα μερομήνια συσχετίζονται κατ’ αρχήν με το Φεγγάρι, τ’ Άστρα, τον Ήλιο και τους Γαλαξίες. Δευτερέυοντα ρόλο σε αυτή την συσχέτηση έχουν, ο άνεμος, η υγρασία και τα σύννεφα. Ακόμη στην πρόβλεψη δύναται να συμβάλλουν οι ζωντανοί οργανισμοί και τα φυτά.
Βάσει των παρατηρήσεων που πραγματοποιούν αποφαίνονται στο, ότι καιρό θα κάνει τη πρώτη μέρα της παρατήρησης τον ίδιο καιρό θα κάνει τον πρώτο μήνα του χρόνου. Ο υπολογισμός των μηνών για τις καιρικές προβλέψεις αρχίζει καθώς προανάφερα από την εμφάνιση του ογδόου φεγγαριού. Αυτό συνεπάγεται από τις κινήσεις της Σελήνης και όχι μόνο. Αρκετοί καιροσκόποι αρχίζουν από διάφορες ημερομηνίες, όπως την 20 Ιούλη, αρχές Αυγούστου κ.α. Αυτές είναι λανθασμένες πρόβλεψεις, διότι τις ημερομηνίες τις όρισε ο άνθρωπος ενώ οι κινήσεις της Σελήνης είναι ένα φυσικό φαινόμενο και όπως γνωρίζουμε η Σελήνη επηρεάζει κατά μεγάλο ποσοστό τις καιρικές συνθήκες. Στην Ηλεία (Πελοπόννησος) ο καιρός της πρώτης Αυγούστου αντιστοιχεί για τον καιρό που θα κάνει το μήνα Αύγουστο. Η δεύτερη μέρα του Αυγούστου αντιστοιχεί για το Σεπτέμβριο και ούτω καθεξής. Στη Λέσβο αρχίζουν τις παρατηρήσεις και προβλέψεις του καιρού από τις 26 Ιουλίου ως τις 6 Αυγούστου. Στα Κύθηρα αρχίζουν από τις 20 Ιουλίου γιορτή του Προφήτη Ηλία. Στον Πόντο μετρούν τις πρώτες ημέρες του Γενάρη. Οι παρατηρήσεις του καιρού της 1ης Γενάρη αφορούν τη πρόβλεψη του Γενάρη και ούτω καθεξής. Σε άλλα μέρη της χώρας η πρόβλεψη του καιρού άρχιζε σε διαφορετικές ημερομηνίες. Σε αρκετές περιοχές υπάρχει η αντίληψη, ότι οι μέρες αυτές είναι αποφράδες όπως οι δρίμες.
Κατά συνέπεια τις ημέρες των Μερομήνιων απαγορεύονται οι εργασίες. Πίστευαν ότι αν τις ημέρες εκείνες ο ξυλουργός έκοβε ξύλα, η ξυλεία θα σάπιζε. Αν οι νοικοκυρές έπλυναν τα ρούχα τότε αυτά θα φθειρόταν πολύ γρήγορα. Πρόσεχαν πολύ τη κάθε εκδήλωση τους. Δεν έκαναν γάμους και προξενιά τις ημέρες των Μερομήνιων διότι πίστευαν ότι οι γάμοι θα διαλυόταν και τα προξενιά θα χαλούσαν. Οι γυναίκες δεν λούζονταν την νύκτα και δεν έβγαιναν έξω από το σπίτι.
Τα Μερομήνια βασίζονται σε παμπάλαιες αντιλήψεις των αρχαίων που πίστευαν ότι τα ουράνια σώματα επηρεάζουν την ατμόσφαιρα της γης. Ειδικά εκείνοι που μετρούσαν τα Μερομήνια από τις 20 Ιουλίου πίστευαν ότι τότε γίνεται η εμφάνιση του Αστερισμού του Κυνός.





Η ουράνια σφαίρα.

Με το βέλος σημειώνεται ο αστερισμός του Κυνός Ο Αστερισμός αυτός ήταν προσφιλής στους Αστρολόγους και στους Μάγους για μαντικές παρατηρήσεις. Ταυτίζεται η αρχή των Μερομήνιων με τη γιορτή του Προφήτη Ηλία διότι πίστευαν ότι ο Προφήτης Ηλίας ήταν κύριος της βροχής και των μετεωρολογικών φαινομένων.
Ο ήλιος, το φεγγάρι, η παρουσία κομητών, η πούλια και ο ουρανός γενικότερα, αποτέλεσαν τους καθοδηγητές όχι μόνο των ναυτικών, αλλά και των στεριανών. Οι παλιοί γεωργοί, που δεν είχαν ούτε γνώση της επιστήμης της Μετεωρολογίας, ούτε τη βοήθεια των γεωπόνων, αλλά και ο απλός λαός γενικότερα, βασιζόταν σε σημεία του ουρανού για να προβλέψει τις εκδηλώσεις των καιρικών φαινομένων και να προγραμματίσει τις διάφορες εργασίες του, γεωργικές, οικιακές, ναυτικές, κ.λ.π. .

Λαϊκή Μετεωρολογία
Ας δούμε μια καταγραφή σημαντικών σημείων που εξέταζε ο λαός για να προβλέψει τον καιρό.
Υπάρχουν τρεις περίοδοι πρόβλεψης, η μακροπρόθεσμη, η μεσοπρόθεσμη και η βραχυπρόθεσμη. Για την μακροπρόθεσμη πρόβλεψη χρησιμοποιούσε τα μερομήνια, για τη μεσοπρόθεσμη τ’ άστρα, ιδίως το φεγγάρι και για βραχυπρόθεσμη τα ζώα, τα πουλιά και τα έντομα.

Ήλιος
- Όταν ο ήλιος ανατέλλει λαμπρός, η μέρα θα είναι αίθρια.
- Όταν λάμπει όλη την μέρα χωρίς καμία κηλίδα, και την επομένη θα υπάρχει καλοκαιρία.
- Άσπρος ήλιος, μαύρη μέρα.
- Όταν ο ήλιος ανατέλλει άσπρος και θαμπός, έρχεται σκοτεινιά ή βροχή.
- Ήλιος που ανατέλλει θαμπός και οι ακτίνες του σκίζονται (σκορπίζονται) άλλες προς Βορρά και άλλες προς Νότο, προμηνύει βροχή ή άνεμο.
- Ήλιος που ανατέλλει με πυκνό κύκλο γύρω του, αλλά που όσο περνάει η ώρα ο κύκλος διαλύεται, προμηνύει καλοκαιρία.
- Του ήλιου κύκλος άνεμος, του φεγγαριού βρεχάμενος.
- Ήλιος που δύει σε κόκκινο ουρανό, προμηνύει άνεμο.
- Ήλιος που δύει σε πορτοκαλόχρωμο ουρανό χωρίς σύννεφα, προμηνύει καλοκαιρία.
- Ήλιος που δύει τον χειμώνα σε χρώμα ώχρας, προμηνύει καλοκαιρία.
- Ήλιος που δύει με σύννεφα παχιά και χαλκόχρωμα προς το μέρος της Ανατολής, προμηνύει βροχή.
- Του ήλιου ποδάρια ή σορόκο ή μαϊστραλιά.
- Ήλιος ποδαράτος, αγέρας φουρτουνάτος.
- Ήλιος με ποδάρια, όστριες και μαϊστράλια.
- Ήλιος που ακτινοβολεί ανάμεσα απ' τα σύννεφα κατά τη Δύση του λέγεται πως «έχει πόδια» και προμηνύει άνεμο με κακοκαιρία. Το ίδιο προμηνύει, εάν «έχει πόδια» μετά την ανατολή του.
- Ήλιος που καίει πολύ προμηνύει βροχή.
- Κόκκινη ανατολή, κατουρημένη δύση.
- Μικρό στέμμα γύρω από τον ήλιο, προμηνύει πιθανή βροχή.
- Μεγάλο στέμμα γύρω του, διώχνει την βροχή.
- Ο χειμωνιάτικος ήλιος με πολύ κρύο, λέγεται «ήλιος με δόντια».
- Όταν υπάρχει συννεφόκαμα (ήλιος που καίει κρυμμένος πίσω από σύννεφα), θα βρέξει.
- Όταν ο ήλιος ανατέλλει (συνήθως τρέμοντας) μέσα σε κόκκινο σύννεφο, θα βρέξει την ίδια μέρα ή τις επόμενες.
- Ήλιος που ανατέλλει μέσα σε σύννεφα σαν σπαθιά προμηνύει σύντομα βροχή.
- Όταν γύρω απ΄ τον ήλιο υπάρχει μαύρος κύκλος αρκετά φαρδύς, έρχεται θύελλα. -- Όταν υπάρχουν δύο κύκλοι τέτοιοι, η θύελλα θα είναι σφοδρότερη.
- Ήλιος με μαύρες κηλίδες προμηνύει βροχή. Με κηλίδες κόκκινες, αέρα. Με μαύρες και κόκκινες ταυτόχρονα, και βροχή και αέρα.
- Όταν οι ακτίνες του ήλιου στη δύση του ή στην ανατολή του είναι συγκεντρωμένες σε μία μόνο φωτεινή δέσμη, θα βρέξει.
- Όταν πριν απ΄ την ανατολή του ήλιου υπάρχει ένα μικρό σύννεφο πάνω από τον ορίζοντα και ο ήλιος ανατέλλει χωρίς ακτίνες, θα βρέξει πολύ.
- Ήλιος που ανατέλλει ή δύει ζεστός με κόκκινες ακτίνες προμηνύει πολυήμερους ανέμους.
- Όταν στην ανατολή ή στην δύση του ήλιου υπάρχουν κοκκινωπά σύννεφα προς τα βόρεια και προς τα νότια, έρχεται οπωσδήποτε κακοκαιρία. Όταν υπάρχουν μόνο προς τα βόρεια, έρχεται βόρειος άνεμος. Όταν υπάρχουν μόνο προς τα νότια, έρχεται νότιος άνεμος με πιθανή βροχή.
- Όταν μετά από μια βροχερή ημέρα μαυριδερά σύννεφα καλύπτουν τον ήλιο στην δύση του και οι ακτίνες του σκορπίζονται άτακτα γύρω απ' τα σύννεφα, θα βρέξει και την επομένη.
- Όταν οι ακτίνες του ήλιου λάμπουν θαμπά, όπως τότε που γίνεται έκλειψη ηλίου, θα βρέξει.
- Όταν, πριν ανατείλει ο ήλιος, οι ακτίνες του είναι σκοτεινές, έρχεται άνεμος και βροχή. Όταν είναι πολύ σκοτεινές, θα βρέξει οπωσδήποτε. Όταν δεν είναι σκοτεινές, αλλά καλύπτονται απλώς από ελαφρό πέπλο από σύννεφα, θα έρθει άνεμος.
- Αντήλιο (σχηματισμός δεύτερου ήλιου, οφειλόμενος σε αντανάκλαση του ηλιακού δίσκου στα σύννεφα): όταν σχηματιστούν δύο αντήλια και ταυτόχρονα αλώνι γύρω από τον ήλιο, θα βρέξει σύντομα.

Κομήτης
- Η εμφάνιση ενός κομήτη γενικώς προμηνύει ξηρασία και χειμώνα ψυχρό με ανεμοταραχές.
- Εάν εμφανιστούν πολλοί, η χρονιά θα υπάρχει μεγάλη ανομβρία.
- Όταν ο κομήτης αργήσει να διαλυθεί, περιμένουμε παρετεταμένη ξηρασία.

Ουρανός
- Όταν πριν απ’ την ανατολή του ήλιου ο ουρανός είναι κόκκινος και χάσει το χρώμα αυτό, όταν ανατείλει ο ήλιος, θα βρέξει.
- Όταν το πρωί είναι κόκκινος ή κίτρινος, θα βρέξει με άνεμο.
- Όταν στη δύση του ήλιου είναι ροζ, προμηνύει καλοκαιρία.
- Όταν στην δύση του ήλιου είναι σκοτεινός και θολός, προμηνύει άνεμο.
- Όταν στη δύση του ηλίου είναι βαθυκόκκινος, προμηνύει ανεμόβροχο.
- Όταν στη δύση του ήλιου είναι λαμπρά κίτρινος, προμηνύει άνεμο.
- Όταν στη δύση του ήλιου είναι αμυδρά κίτρινος, προμηνύει βροχή.
- Όταν σε μια ζεστή μέρα μαυρίσει προς την ανατολή η τη δύση του ήλιου, έρχεται άνεμος.
- Υπερβολικά διαυγής ουρανός προμηνύει βροχή.
- Όταν μετά από θύελλα εμφανιστεί «φρύδι» (κυανόχρωμο τμήμα του ουρανού στο βάθος του ορίζοντα), έρχεται νηνεμία.
- Άστρα τον χειμώνα, σύννεφα το καλοκαίρι.

Πούλια
- Η ανατολή της (τέλος Μαΐου) δηλώνει αρχή καλοκαιριού.
- Η δύση της (πρώτο 15ήμερο Νοεμβρίου) αρχή χειμώνα.
- Πούλια πλακωμένη σπέρνει, όστρια καμωμένη.
- Τον καιρό που κάνει, όταν δύει, θα τον κάνει επί σαράντα μέρες.
- Όταν δύσει με καλοκαιρία, ο χειμώνας θα είναι ήπιος.
- Η Πούλια βασιλεύοντας και πίσω παραγγέλνοντας, «Μήτε τσοπάνος στο βουνό μήτε ζευγάς στον κάμπο».

Το Φεγγάρι


Το φεγγάρι κατά τη διάρκεια ενός μήνα περνά από τέσσερις φάσεις (1ο, 2ο, 3ο και 4ο τέταρτο). Ανάλογα λοιπόν με τι καιρό θα «μπει» σε καθένα από τις περιόδους, τον ίδιο καιρό θα έχει μέχρι να αλλάξει το τέταρτο.


- Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης.
- Όρθιο το φεγγάρι, ξάπλα ο καραβοκύρης.
- Όρθό φεγγάρι, δίπλα ο ναύτης. (Όταν το φεγγάρι εμφανίζεται πλαγιαστό, έρχεται κακοκαιρία. Και αντίστροφα).
- Φεγγάρι θαμπό και με άκρες όχι ευκρινείς αλλά στρογγυλεμένες προμηνύει βροχή.
- Όταν οι δύο άκρες του φεγγαριού κρατάνε κατακόρυφη στάση χωρίς καμία κλίση, ίσως βρέξει.
- Όταν το φεγγάρι παραμένει κατακόρυφο επί τέσσερις ημέρες, έρχεται θύελλα.
- Όταν την τρίτη ημέρα του νέου φεγγαριού το περιβάλει κύκλος κοκκινωπός, έρχεται μεγάλη θύελλα.
- Κύκλον έχει το φεγγάρι; Για βροχή για ανεμοζάλη.
- Όταν το φεγγάρι αποβραδίς περιβάλλεται από έντονα θαμπό κύκλο, την επομένη θα έχει πυκνή συννεφιά ή θα βρέξει.
- Όταν ο έντονα θαμπός αυτός κύκλος συνοδεύεται από άνεμο, έρχεται κακοκαιρία.
- Μικρό στέμμα (κύκλος) γύρω απ' το φεγγάρι προμηνύει βροχή.
- Όταν ο κύκλος που περιβάλλει το φεγγάρι είναι ανοικτός σε ένα σημείο, από εκεί θα έρθει άνεμος.
- Μεγάλο στέμμα (κύκλος) γύρω απ' το φεγγάρι απομακρύνει τη βροχή.
- Όταν το φεγγάρι την άνοιξη έχει χρώμα πυρόξανθο, οι παγετοί είναι πιθανοί τη νύχτα.
- Όταν οι άκρες του νέου φεγγαριού την τρίτη ημέρα είναι λεπτές και καθαρές, έρχεται καλοκαιρία.
- Όταν οι άκρες του νέου φεγγαριού την τρίτη ημέρα είναι λεπτές αλλά κοκκινωπές, έρχεται άνεμος.
- Όταν το γεμάτο φεγγάρι έχει καθαρό φως, θα υπάρχει πολύ καλός καιρός. Όταν είναι κατακόκκινο, έρχεται άνεμος. Όταν υπάρχουν μαύρες κηλίδες, θα βρέξει.
- Όταν γύρω απ' το φεγγάρι υπάρχει μια άλως (αλώνι, κύκλος, στέμμα), έρχεται άνεμος ή καλοκαιρία. Άνεμος, εάν η άλως έχει ρήγματα. Καλοκαιρία, εάν η άλως σβήνει ομαλά προς την έξω περιφέρεια της.
- Όταν γύρω απ' το φεγγάρι υπάρχουν δύο άλω (αλώνια), έρχεται θύελλα. Όταν υπάρχουν τρεις, η κακοκαιρία θα είναι ακόμα σφοδρότερη. Και όσο πιο μαύρες είναι η άλω και με πιο πολλά πήγματα, τόσο σφοδρότερη η κακοκαιρία.
- Όταν το φεγγάρι έχει αλώνι, προμηνύει αλλαγή του καιρού.
- Βρεμένο γύρισμα (χάση), αμπαριού γέμισμα.
- Φεγγάρι κόκκινο προμηνύει κακή σοδειά.
- Όταν το φεγγάρι πιαστεί ανάσκελα (ανατέλλει σαν νέο φεγγάρι, πλαγιαστό), θα υπάρχει δροσιά σε όλο τον σεληνιακό μήνα.
- Όταν το νέο φεγγάρι είναι σκοτεινό, θα βρέξει. Όταν είναι κόκκινο, θα έρθει άνεμος. Όταν είναι μαύρο ή πράσινο και παχύ, θα βρέξει και θα κάνει κρύο. Όταν είναι θαμπό και με πούσι, έρχεται κακοκαιρία.
- Όπως θα πιαστεί (ανατείλει) το νέο φεγγάρι, έτσι (με τέτοιο καιρό) θα πάει όλος ο σεληνιακός μήνας.
- Όταν το νέο φεγγάρι έχει τις άκρες του στραμμένες προς Βορρά, θα επικρατήσουν βοριάδες. Όταν προς Νότο, νοτιάδες.
- Όταν το νέο φεγγάρι γέρνει προς τα πίσω, θα επικρατήσουν νοτιάδες. Όταν προς τα εμπρός, βοριάδες.
- Όταν το νέο φεγγάρι σκεπάζεται με ομίχλη, θα έρθει άνεμος.
- Κόκκινο φεγγάρι, βάλε γέννημα στο πιθάρι. (κακοκαιρία).

Τα ζώα
Η συγκεκριμένη μέθοδος προέρχεται πιο πολύ μέσω της εμπειρίας και της επαφής με τη φύση. Παλιά οι άνθρωποι ζούσαν κυριολεκτικά στην φύση αφού εκεί ήταν τα χωράφια τους με αποτέλεσμα να μην πηγαίνουν για μέρες σπίτι τους και είχε σαν επακόλουθο να αναπτυσσόταν μια ιδιαίτερη σχέση με τα στοιχεία τις φύσης. Έτσι λοιπόν, ανάλογα με το άκουσμα του κελαηδίσματος συγκεκριμένων πουλιών κατάφερναν να διαπιστώσουν τι καιρό θα κάνει τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Δείτε την επιστημονική προβλεψη του καιρού στους σχετικούς συνδέσμους.
Οι τσοπάνηδες μάλιστα την πρωταυγουστιά έχουν και τη «σκυλομαντεία». Σηκώνονται πολύ πρωί, βαθιά σχεδόν χαράματα, και κοιτάζουν τα σκυλιά πως κοιμούνται. Κι αν αυτά κοιμούνται ξάπλα με τεντωμένα τα πόδια, λένε: «Καλοχειμωνιά θα ’χουμε και γλυκοκαιριά». Αν δούνε όμως πως αυτά κοιμούνται μαζεμένα, κουλουριασμένα με το κεφάλι χωμένο στα πόδια τους, τους ακούς να λένε: «κακοχειμωνιά θα ’χουμε φέτος, κακοχειμωνιά με χιόνια και παγοβροχιές».

- Κόκκορας που λαλεί παράκαιρα (πρόωρα) προλέγει αλλαγή καιρού.
- Όταν η γάτα στο παραγώνι νίβεται κατά την όστρια θα έρθει χειμώνας (βροχή), κατά τον βοριά- κρύα και κατά τον μαΐστρο χαλαζόκαιρος.
- Όταν το γουρούνι, οι γίδες, τα μαρτίνια ή και τα πρόβατα της στάνης χοροπηδάνε, σημαίνει αλλαξοκαιριά, (συνήθως βροχή).
- Σαν ουρλιάζουν τα τσακάλια όξω από το χωριό από βραδύς θα έρθει βαρυχειμωνιά.
- Όταν τα καρκαρέλια λαλάνε πάνω από τα δένδρα, προμηνάνε βροχή.
- Σκάρισμα μηρμηγκοφωλιάς σε λιακάδες το χεινόπωρο, προμηνάει πολύμερη βαρυχειμωνιά.
- Αράχνες (ιστοί) που ανεμίζονται στον αέρα, μηνάνε κακοκαιρία.
- Σφήκες που σκαρίζουν μες το σπίτι πέφτοντας από τις χαραμάδες της σκεπής προμηνάνε χειμώνα.
- Όταν τα χελιδόνια πετούν χαμηλά θα βρέξει.
- Όταν τα παπιά, οι χήνες και κότες φτερουγάνε δίχως λόγο τότε θα βρέξει.
- Όταν σκούζει ο Γούβης για νερό, θα βρέξει κι όταν σκούζει η Κουκουβάγια θα έχουμε ξέρα.
- Σαν βγαίνουν τα καβούρια από τα λαγκάδια, προμηνύουν βροχή.
- Τα χέλια σαν βγαίνουν στην στεριά φοβούνται βροχή.
- Όταν τσιμπάνε οι μυίγες θα βρέξει.
- Όταν χορεύουν τα γουρούνια τότε θα βρέξει.
- Τα πολλά βελανίδια δηλώνουν κακοχειμωνιά
- Αν τα έλατα είναι πολύ φορτωμένα με κουκουνάρια, θα έχουμε βαρυχειμωνιά.
- Αν το σκυλί ψάχνει να βρει τόπο για να προφυλαχθεί, σημαίνει ότι θα έχουμε βαρυχειμωνιά.
- Αν εμφανισθούν πρόωρα αποδημητικά πουλιά, σημαίνει ότι θα έχουμε βαρυχειμωνιά.

ΠΗΓΕΣ

(- Λαμνάτος Βασίλης, «Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας», Αθήνα 1982.
- Ψυχογιός Ντίνος, «Ηλειακά», διάφορα περιοδικά, Λεχαινά Ηλείας.
- Παπαρηγόπουλος Πάνος, «Λαογραφικά Καλαβρύτων», Αθήνα 1979.
- Παπανικολάου Κώστας, «Ομφάλιος Λώρος», Πάτρα 1987.
- Κριμπάς Πάνος, «Μνήμες- Ιστορικολαογραφικά Πολιανής Μεσσηνίας», Αθήνα 1986.
- «Μεγάλη Πελοποννησιακή Εγκυκλοπαίδεια», εκδόσεις Κολοκοτρώνης, 1958.
- Παπαδόπουλος Σωτήριος, «Κούβελα Τριφυλίας»,Αθήνα 1997.
- Λεωνίδας Αναγνωστόπουλος, «Η Λαογραφία της Βυτίνας», Αθήνα 2004.
- Τουτούνης Ηλίας, συλλογές και καταγραφές ανά την Ελλάδα).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σεβόμαστε όλες τις απόψεις, αλλά προτιμάμε τα ελληνικά και όχι τα greeklish, το χιούμορ και όχι τις ύβρεις.
Σας παρακαλούμε πολύ να γράφετε με ελληνικούς χαρακτήρες και οι σχολιασμοί σας να μη ξεφεύγουν από τα όρια της ευπρέπειας.
Σχόλια τα οποία περιέχουν ύβρεις, θα αποκλείονται.
Ευχαριστούμε.

Μετατροπέας Greeklish σε Ελληνικά

Αν θέλετε να συμπεριλάβετε εικόνα στο σχόλιό σας περικλείσετέ τη μέσα στα [im] και [/im] δηλαδή: [im]Η-διεύθυνση-της-εικόνας-σας-εδώ[/im]

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Best Blogger TipsBest Blogger Tips